Geen resultaten. Ontbreekt er een plant? Laat het ons wetencontact@wikiplant.net
Gelderse roos
Viburnum opulus
Zorgniveau: Makkelijk
De Gelderse roos is een inheemse bladverliezende heester die om drie verschillende seizoenen wordt gekweekt: vlakke witte schermen laat in het voorjaar, doorschijnend rode bessen de hele herfst, en esdoornvormig blad dat karmijnrood kleurt voordat het valt. Het is een van de beste heesters voor dieren in een gematigde tuin, met voedsel voor bestuivers in mei en vogels in oktober, en hij komt weg met de zware natte grond waarop veel andere heesters het opgeven.
Volle zon tot halfschaduw. Hij bloeit en draagt het zwaarst in de zon, maar is een van de weinige bessenheesters die ook in halfschaduw nog redelijk presteert.
Water
Houdt van grond die vochtig blijft. Ongebruikelijk voor een tuinheester verdraagt hij grond die 's winters nat is, en hij is een goede keus voor een vochtige hoek of een vijveroever.
Luchtvochtigheid
Buiten geen factor.
Grond
Verdraagt de meeste grondsoorten, ook zware klei en kalk, mits ze in de zomer niet ernstig uitdrogen.
Houd de plant uit voorzorg buiten bereik van kinderen en huisdieren.
Kenmerkende eigenschap
De bessen zijn de reden om hem te planten. Ze rijpen in het vroege najaar tot een glasachtig doorschijnend rood en hangen in zware trossen tot lang nadat het blad weg is, vaak tot in december. Vogels laten ze lang liggen omdat ze vorst nodig hebben om smakelijk te worden, en daarom duurt het schouwspel zoveel langer dan bij de meeste bessenheesters.
Verzorging per seizoen
Lente
Bloei in mei. De larven van het viburnumhaantje komen nu uit en richten snel schade aan, dus controleer het blad terwijl het zich ontvouwt.
Zomer
Weinig nodig. Snoei direct na de bloei als de heester vorm nodig heeft; later snoeien haalt de zich vormende bessen weg.
Herfst
De bessen rijpen en het blad kleurt karmijn tot purper. Inspecteer de toppen van jonge scheuten op de nette rijen eiputjes aan de onderkant.
Winter
Winterhard tot ongeveer -20 °C. De beste tijd om scheuttoppen met eieren weg te snoeien en om bij een dichtgegroeide plant een paar van de oudste takken bij de voet weg te nemen.
Kweek & onderhoud
Planten
In zon of halfschaduw, in grond die vochtig blijft. Hij verdraagt zware klei, kalk en grond die 's winters nat is.
Snoeien
Vorm hem zo nodig direct na de bloei. Verjong een oude struik door in de winter een paar van de oudste takken weg te zagen.
Vermeerderen
Via zaad of stekken.
Ongedierte & ziektes
Veelvoorkomende problemen
Blad kaalgevreten tot op de nerven
Meest waarschijnlijke oorzaak: Sneeuwbalhaantje. De larven vreten in het late voorjaar.
Wat te doen: Controleer het blad vanaf mei en snoei tussen herfst en voorjaar scheuttoppen met eiputjes weg.
Geen bessen
Meest waarschijnlijke oorzaak: Het is de cultivar 'Roseum', de sneeuwbal, waarvan de bloemen steriel zijn.
Wat te doen: Plant de soort zelf als u bessen wilt.
Gekrulde, plakkerige scheuttoppen
Meest waarschijnlijke oorzaak: Bladluis.
Wat te doen: Meestal opgeruimd door lieveheersbeestjes en zweefvliegen.
Wit, poederig laagje op het blad
Meest waarschijnlijke oorzaak: Meeldauw, door droge grond.
Wat te doen: Mulch en giet bij droogte.
Verwelken in de zomer
Meest waarschijnlijke oorzaak: De grond is sterk uitgedroogd.
Wat te doen: Giet diep en mulch om het vocht vast te houden.
Ongedierte & ziektes
Viburnumhaantje
Kenmerken: Blad dat laat in het voorjaar tot een kantwerk van nerven wordt teruggebracht door crèmekleurige larven met zwarte tekening, daarna verdere rafelige gaten door de bruine kevers in de nazomer.
Behandeling: Snoei scheuttoppen met eiputjes weg tussen het najaar en het vroege voorjaar; dat is de enige werkelijk effectieve bestrijding. De heester groeit terug en overleeft, dus behandeling gaat om het uiterlijk.
Bladluis
Kenmerken: Gekrulde, vervormde jonge blaadjes met dichte kolonies zwarte of groene luizen aan de onderkant en op de scheuttoppen.
Behandeling: Meestal zonder ingrijpen opgeruimd door lieveheersbeestjes en zweefvliegen. Spoel zware kolonies bij een jonge plant met water af.
Echte meeldauw
Kenmerken: Een witte poederlaag op het blad in een droge zomer, vooral bij een plant die te droog staat bij de wortel.
Behandeling: Mulch en geef water in droge perioden, want het onderliggende probleem is droogtestress en niet de schimmel zelf.
FAQ
Waarom krijgt mijn sneeuwbal geen bessen?
Vrijwel zeker omdat het niet de soort is maar de cultivar 'Roseum', die als sneeuwbal wordt verkocht. De bloemschermen bestaan volledig uit grote steriele bloempjes, wat juist de witte bol oplevert, en steriele bloemen zetten geen vrucht. De wilde soort heeft een vlak scherm met kleine vruchtbare bloemen in het midden, en dat zijn de bloemen die bessen worden. Wilt u vruchten, dan hebt u de gewone soort nodig of een vruchtdragende selectie zoals 'Compactum'.
Iets heeft mijn Viburnum tot op de nerven kaalgevreten. Wat was dat?
Het viburnumhaantje, dat zich over heel West-Europa heeft verspreid. De crème met zwarte larven vreten laat in het voorjaar en kunnen een plant binnen veertien dagen skeletteren tot een kant van nerven; de kevers nemen in de nazomer een tweede portie. De heester overleeft herhaalde aantasting maar ziet er beroerd uit. Controleer in het najaar de onderkant van de jonge scheuten op de rijen eiputjes en snoei die toppen er in de winter uit, wat veel effectiever is dan later tegen de larven spuiten.
Hoe winterhard is de Gelderse roos?
Hij is winterhard tot ongeveer -20°C. In de tuin heeft hij geen winterbescherming nodig.
Hoe groot wordt een Gelderse roos?
Tussen 3,6 en 4,9m hoog en 2,4 tot 4,6m breed. Hij groeit in een gemiddeld tempo.
Wanneer moet ik een Gelderse roos snoeien?
Direct na de bloei, als hij vorm nodig heeft. Later snoeien haalt de bessen weg; de oudste takken kunt u in de winter wegzagen om de struik te verjongen.
Wanneer bloeit en draagt de Gelderse roos?
Hij bloeit in mei met platte witte bloemschermen. De glanzend rode bessen rijpen in de vroege herfst, als het blad karmijnrood tot paars kleurt.
