Lange, lichtbruine kegels van de fijnspar die aan takken met donkergroene naalden hangen

Fijnspar

Picea abies
Zorgniveau: Makkelijk

De fijnspar is de klassieke Europese kerstboom en een van de belangrijkste bosconiferen van het continent. Hij groeit snel en dicht, als jonge boom een smalle kegel die met de jaren breder wordt, met afhangende twijgen vol korte, stijve, glanzend donkergroene naalden. Volwassen bomen dragen lange, cilindrische, lichtbruine kegels die aan de bovenste takken hangen en in hun geheel afvallen. Hij houdt van een koel, vochtig klimaat en diepe, vochtige, zure tot neutrale grond, en lijdt onder hitte en droogte. Voor tuinen zijn de vele dwergvormen meestal geschikter dan de bosboom.

Ik heb deze plant

Informatie

Variëteiten en verwante soorten
Picea abies 'Nidiformis'Picea abies 'Little Gem'Picea abies 'Inversa'

Licht

Volle zon. Jonge bomen verdragen lichte schaduw.

Water

Geef jonge bomen de eerste jaren water, en gevestigde bomen bij lange droogte.

Luchtvochtigheid

Speelt geen rol bij deze boom voor buiten.

Grond

Diepe, vochtige maar goed doorlatende, zure tot neutrale grond. Hij houdt niet van ondiepe kalkgrond en droog zand.

Grootte

Volwassen 30m of hoger en 8m of breder; dwergvormen blijven onder 1m.

Groeisnelheid

Snel

Winterhardheid

Winterhard tot onder -20 °C. Bron: RHS

Giftigheid niet bevestigd

Houd de plant uit voorzorg buiten bereik van kinderen en huisdieren.

Wist je dat?

Spar of zilverspar? Sparrennaalden zijn stijf en scherp, staan op kleine houtige kussentjes en laten zich tussen duim en wijsvinger rollen omdat ze vierkantig zijn. Sparrenkegels hangen en vallen in hun geheel af. Naalden van de zilverspar zijn plat en zacht, en zijn kegels staan rechtop en vallen aan de boom uiteen.

Verzorging per seizoen

Lente

Zachte, frisgroene nieuwe scheuten openen zich aan de taktoppen.

Zomer

De groei verhout. Geef water bij droogte en let op mijten bij warm weer.

Herfst

De kegels rijpen en vallen. De planttijd begint.

Winter

In rust en volledig winterhard. Plant jonge bomen en kerstbomen in pot nadat ze zijn afgehard.

Kweek & onderhoud

Planten

Plant jonge bomen tussen de herfst en het voorjaar in vochtige, goed doorlatende grond in de zon, ver van gebouwen en leidingen. Geef de eerste jaren water en mulch.

Snoeien

Snoeien is niet nodig. Verwijder dode onderste takken bij de stam en snoei nooit terug tot in kaal hout.

Vermeerderen

Door zaaien in het voorjaar. Dwergvormen en benoemde vormen worden gestekt met halfverhoute stekken of geënt.

Ongedierte & ziektes

Veelvoorkomende problemen

Binnenste naalden worden bruin en vallen in het voorjaar

Meest waarschijnlijke oorzaak: De groene sparrenluis na een zachte winter.
Wat te doen: Geef water en wacht af; nieuwe groei bedekt de schade.

Naalden worden brons en vallen in de zomer

Meest waarschijnlijke oorzaak: Spintmijt, hitte en droogte.
Wat te doen: Geef diep water en spuit het loof van kleine bomen af.

Een hoge boom helt of valt om

Meest waarschijnlijke oorzaak: Ondiepe wortels in natte grond en wind.
Wat te doen: Plant de soort niet in open tuinen; kies een dwergvorm.

Kale onderste takken

Meest waarschijnlijke oorzaak: Schaduw van naburige bomen of van de eigen kroon.
Wat te doen: Ze lopen niet meer uit; haal ze netjes weg.

Een kerstboom in pot wordt bruin na het planten

Meest waarschijnlijke oorzaak: Te lang in een warme kamer gestaan, of een uitgedroogde kluit.
Wat te doen: Beperk de tijd binnen, geef goed water en hard hem af voor het planten.

Ongedierte & ziektes

Groene sparrenluis

Kenmerken: Oudere naalden die geel gevlekt en daarna bruin worden en in het voorjaar na een zachte winter afvallen; kleine groene luizen met rode ogen onder de naalden.
Behandeling: Behandelen is bij een grote boom niet haalbaar. Geef hem water; nieuwe groei wordt niet aangetast en vult de boom weer op.

Sparrenwolluis

Kenmerken: Groene, ananasvormige zwellingen aan de voet van nieuwe scheuten, die bruin en houtig worden.
Behandeling: Knip de gallen bij een kleine boom af zolang ze groen zijn. De boom lijdt er niet ernstig onder.

Coniferenspintmijt

Kenmerken: Naalden worden dof, geelbrons gevlekt en vallen af in hete, droge zomers, met fijn spinsel.
Behandeling: Geef de boom water bij droogte en spuit kleine bomen of dwergvormen af. Controleer de onderkant van de bladeren en de holtes waar de bladsteel aan de hoofdstengel vastzit.

Honingzwam

Kenmerken: De boom kwijnt weg en sterft, met witte schimmelmatten onder de bast aan de voet en hars die uit de stam sijpelt.
Behandeling: Verwijder de boom met zo veel mogelijk wortel.

FAQ

Kan ik mijn kerstboom in de tuin planten?

Alleen als hij in zijn pot is gekweekt of met een intacte kluit is verkocht. Houd hem zo kort mogelijk binnen, in een koele kamer en goed bewaterd, en laat hem dan buiten op een beschutte plek afharden voordat je hem plant. Gezaagde bomen hebben geen wortels en kunnen niet worden geplant.

Waarom verliest een fijnspar binnen zo snel zijn naalden?

Eenmaal gezaagd houdt hij zijn naalden minder goed vast dan zilversparren, vooral in warme, droge kamers. Koop hem laat, zaag een schijfje van de voet, zet hem in water en houd hem weg van radiatoren.

Hoe groot wordt hij?

De soort wordt een bosboom van 30m of hoger met een breedte van 8m of meer, en groeit snel. Kies in een tuin een dwergvorm, tenzij je heel veel ruimte hebt.

Kan ik hem snoeien of de top eruit halen?

Snoeien is niet nodig, en toppen bederft de boom: hij reageert met meerdere concurrerende toppen. Zoals de meeste coniferen loopt hij niet uit op kaal hout. Licht bijknippen van de groene scheuten van dit jaar kan wel.

Waarom worden de naalden van binnenuit bruin?

Vaak door de groene sparrenluis, die in zachte winters zuigt waardoor oudere naalden geel gevlekt en bruin worden en in het voorjaar afvallen. Droogte en wateroverlast geven vergelijkbare verbruining. Nieuwe groei vult de gaten meestal in enkele jaren op.

Past hij in een droge of winderige tuin?

Niet goed. Hij wortelt ondiep, dus hoge bomen waaien om op open, natte plekken en lijden snel bij lange droogte en hitte.

Dit vind je misschien ook leuk