Geen resultaten. Ontbreekt er een plant? Laat het ons wetencontact@wikiplant.net
Wortel
Daucus carota subsp. sativus
Zorgniveau: Makkelijk
De wortel is een wortelgroente die als eenjarige gekweekt wordt om zijn zoete, knapperige penwortel, met daarboven een pluim veerachtig, fijn ingesneden loof. De meeste zijn oranje, maar er zijn ook gele, witte, rode en paarse rassen, en vormen van lang en spits tot kort en rond. Hij wordt ter plaatse gezaaid en is in drie tot vier maanden oogstbaar. Wortels zijn niet moeilijk, maar wel kieskeurig wat grond betreft: ze willen hem licht, diep en zonder stenen, en ze hebben één ernstige plaag, de wortelvlieg.
Volle zon. In de schaduw groeien de wortels trager en blijven ze kleiner.
Water
Houd de grond gelijkmatig vochtig tijdens de kieming. Geef daarna bij droog weer om de een à twee weken flink water; veel water na droogte laat de wortels barsten.
Luchtvochtigheid
Speelt geen rol bij dit gewas voor buiten.
Grond
Lichte, diepe, goed doorlatende grond zonder stenen die niet vers bemest is. Zandgrond is ideaal.
Temperatuur
Een gewas voor het koele seizoen. Zaai vanaf het vroege voorjaar zodra de grond begint op te warmen; volgroeide wortels verdragen lichte vorst.
Grootte
20-40cm hoog.
Groeisnelheid
Gemiddeld
?Giftigheid niet bevestigd
Houd de plant uit voorzorg buiten bereik van kinderen en huisdieren.
Tip voor beginners
Dek de rij vanaf de dag van het zaaien af met fijnmazig insectengaas. De wortelvlieg vindt het gewas op de geur en legt haar eitjes aan de voet van de planten, waarna de maden gangen door de wortels vreten. Gaas met ingegraven randen is de enige betrouwbare bescherming, en het moet tot de oogst blijven liggen.
Verzorging per seizoen
Lente
Zaai vroege rassen vanaf het vroege voorjaar, eerst onder stolpen of vliesdoek, en herhaal om de paar weken.
Zomer
Zaai bewaarrassen uiterlijk in de vroege zomer. Dun uit, wied, geef water bij droogte en begin vroege wortels te trekken.
Herfst
Oogst de bewaarwortels. Rooi ze voor opslag voordat het hard gaat vriezen.
Winter
Opgeslagen wortels blijven goed in kisten met licht vochtig zand op een koele, vorstvrije plek.
Kweek & onderhoud
Planten
Zaai dun in geultjes van 1cm diep op 15-30cm van elkaar. Dun de zaailingen uit tot 5-8cm, liefst op een windstille avond, en ruim de uitgetrokken plantjes op zodat hun geur geen wortelvlieg lokt.
Bemesten
Niet nodig op grond die voor een eerdere teelt bemest is. Verse mest en stikstofrijke meststoffen geven vertakte, harige wortels.
Snoeien
Niet snoeien. Wied de rijen met de hand, want wortels kunnen slecht tegen onkruid op.
Vermeerderen
Uit zaad, ter plaatse gezaaid. Zaad verliest na twee tot drie jaar zijn kiemkracht.
Ongedierte & ziektes
Veelvoorkomende problemen
Vertakte wortels
Meest waarschijnlijke oorzaak: Stenen, kluiten of verse mest in de grond, of verplanten.
Wat te doen: Zaai ter plaatse in fijne grond zonder stenen die het jaar ervoor bemest is.
Onregelmatige opkomst
Meest waarschijnlijke oorzaak: Het grondoppervlak is uitgedroogd of dichtgeslagen.
Wat te doen: Houd de rij vochtig en afgedekt tot de zaailingen verschijnen.
Gebarsten wortels
Meest waarschijnlijke oorzaak: Zware regen of veel water na een droge periode.
Wat te doen: Geef regelmatig water zodat de groei gelijkmatig blijft.
Groene, bittere koppen
Meest waarschijnlijke oorzaak: Wortelkoppen die licht krijgen.
Wat te doen: Trek grond over de koppen.
Kleine, dunne wortels
Meest waarschijnlijke oorzaak: Te dicht staan, schaduw of droogte.
Wat te doen: Dun uit tot 5-8cm, kweek in volle zon en geef water bij droogte.
Planten gaan bloeien in plaats van een wortel te vormen
Meest waarschijnlijke oorzaak: Een koudeperiode na heel vroeg zaaien.
Wat te doen: Zaai iets later of bescherm vroege zaaisels met stolpen.
Ongedierte & ziektes
Wortelvlieg
Kenmerken: Roestbruine gangen in de wortels met dunne, crèmekleurige maden erin; het loof kleurt roodachtig of geel.
Behandeling: Dek het gewas van zaaien tot oogst af met fijn insectengaas, zaai dun zodat je niet hoeft te dunnen en wissel elk jaar van bed.
Bladluizen
Kenmerken: Groepjes kleine groene insecten op het loof en de kop, met verdraaid, achtergebleven, verkleurd blad.
Behandeling: Spoel ze weg met water en lok lieveheersbeestjes en zweefvliegen. Insectengaas houdt ze ook buiten.
Slakken
Kenmerken: Zaailingen kort na opkomst bij de grond afgevreten.
Behandeling: Raap ze in het donker op, gebruik vallen of barrières en houd de omgeving van de rij vrij van schuilplaatsen.
FAQ
Waarom zijn mijn wortels vertakt of stomp?
De wortelpunt is op een obstakel of verse mest gestuit. Stenen, harde kluiten, verdichte grond en pas bemeste grond laten de wortel splitsen of stoppen. Kweek wortels in fijne, diepe grond zonder stenen die voor een vorige teelt bemest is, of kies korte rassen.
Waarom duurt het zo lang voordat de zaden opkomen?
Wortelzaad is traag, vaak twee tot drie weken, en het mislukt als het oppervlak in die tijd uitdroogt of dichtslaat. Houd de rij gelijkmatig vochtig en dek hem af met vliesdoek of een plank tot de eerste zaailingen verschijnen.
Kan ik wortelzaailingen verplanten?
Nee. Elke verstoring van de jonge penwortel geeft een vertakte of kromme wortel. Zaai altijd ter plaatse, dun, en dun de zaailingen uit als ze te dicht opkomen.
Wat zijn die bruine gangen in de wortels?
Schade door de maden van de wortelvlieg. Het loof van aangetaste planten kleurt vaak roodachtig en verwelkt. Als de maden erin zitten, is er niets meer aan te doen; dek het volgende zaaisel af met insectengaas en kweek wortels op een ander bed.
Waarom is de bovenkant van de wortels groen?
De koppen van de wortels hebben licht gekregen. Het groene deel smaakt bitter. Trek wat grond over de koppen terwijl de wortels dikker worden.
Kan ik wortels in een pot kweken?
Ja, en zo vermijd je de problemen met de grond. Neem een bak van minstens 30cm diep met universele potgrond gemengd met wat zand, zaai dun op het oppervlak, dek licht af en geef regelmatig water. Korte en ronde rassen zijn het betrouwbaarst.
Wanneer zijn wortels oogstrijp?
Ongeveer 12 tot 16 weken na het zaaien. Veeg de grond bij een wortel weg om de dikte te controleren en trek ze naar behoefte. Maak in zware grond de aarde eerst los met een spitvork.
